Δημ. Κωνσταντόπουλος: «Ώρα δράσης για την κοινωνική ένταξη των Ρομά»

Δημ. Κωνσταντόπουλος: «Ώρα δράσης για την κοινωνική ένταξη των Ρομά»

*Του Δημήτρη Κωνσταντόπουλου

Με αφορμή την έκτακτη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στις κοινότητες των Ρομά στη Λάρισα και την Ξάνθη με τα πολλαπλά επιβεβαιωμένα κρούσματα κορονοϊού επανέρχεται στην επιφάνεια ένα πρόβλημα που οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν έχουν καταφέρει να λύσουν, ώστε να ενταχθούν οι Ρομά στη σύγχρονη κοινωνία.

Μιλάμε για έναν ιδιαίτερο πληθυσμό γύρω στα 10-11 εκατομμύρια που ζουν ανά την Ευρώπη και μάλιστα σε διάφορα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια εθνοτική μειονότητα που υφίσταται διαρκώς διακρίσεις και συνεχώς περιθωριοποιημένη. Χωρίς πρόσβαση σε στέγη, εκπαίδευση και σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Οι καταυλισμοί με τις επικίνδυνες υγειονομικές συνθήκες είναι μια πραγματικότητα της καθημερινότητάς τους. Μολονότι βρισκόμαστε στο 2020 με την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών να δημιουργούν ένα νέο κοινωνικό περιβάλλον, ο οργανικός αναλφαβητισμός στους Ρομά ξεπερνά το 80%. Αυτό σημαίνει ότι το γενικό μορφωτικό τους επίπεδο είναι εξαιρετικά χαμηλό και οδηγεί σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό αποκλεισμό, κάτι που ενισχύει και η νομαδική τους κουλτούρα.

Παρά τις αλλεπάλληλες, αποσπασματικές ωστόσο, προσπάθειες, έως σήμερα δεν έχουν δοθεί λύσεις στα προβλήματά τους. Σήμερα, η Ευρώπη και τα κράτη αυτής συνηθίζουν να αντιμετωπίζουν τους Ρομά με μια στείρα και επιφανειακή επιδοματική πολιτική με πνεύμα διαχείρισης, χωρίς ουσιαστική μέριμνα γι΄ αυτούς. Σ’ αυτή την πολιτική, μάλιστα, έχουν χτιστεί πάμπολλες πολιτικές καριέρες. Στην πραγματικότητα, απουσιάζει η αλληλεγγύη, η ανθρωπιά και ο συνεκτικός δεσμός με την υπόλοιπη κοινωνία, η ενότητα.

Το ζητούμενο σήμερα είναι να συγκροτηθεί ένας μακρόπνοος σχεδιασμός – έστω αυτόνομα στη χώρα μας – για αυτή την ιδιαίτερη πληθυσμιακή ομάδα. Να γίνει μια μεγάλη απογραφική κοινωνική έρευνα, ώστε να γνωρίζει η πολιτεία την ανθρωπογεωγραφία και τις ανάγκες της. Στα αποτελέσματα αυτής να βασιστεί ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό διατομεακό πρόγραμμα παρέμβασης που θα εφαρμόζεται σε όλες τις κοινότητες των Ρομά, σε συνεργασία και συνεννόηση με τους φορείς εκπροσώπησής τους και τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για όσο χρόνο χρειαστεί έως ότου επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Είναι χρέος, άλλωστε, της ελληνικής πολιτείας να αντιμετωπίσει τους Ρομά ως ισότιμους Έλληνες πολίτες, χωρίς αποκλεισμούς και εξαιρέσεις.

Η διαπολιτισμική προσέγγιση με κοινωνική ενσυναίσθηση μπορεί να βγάλει αυτές τις ανθρώπινες ζωές από τα αδιέξοδα και τις προκαταλήψεις που έχουν εγκλωβιστεί. Με σεβασμό στον πολιτισμό τους, με σεβασμό στην ιστορία και την κουλτούρα τους και στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, η ελληνική πολιτεία οφείλει να μεριμνήσει για τους Ρομά που ζουν σε τραγικές υγειονομικές συνθήκες.

Μια προοδευτική πολιτεία οφείλει να σκύψει πάνω από αυτό πρόβλημα ένταξης των Ρομά. Με πολιτικές να δώσει βιώσιμες λύσεις στο οικιστικό ζήτημα και να διασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης με απρόσκοπτη πρόσβαση σε δομές υγείας και εκπαίδευσης. Να προωθήσει πολιτικές απασχόλησης υπέρ των Ρομά για βιώσιμες θέσεις εργασίας εκτός του πλανοδίου εμπορίου. Έτσι θα εμπεδώσουν και οι τοπικές κοινωνίες ότι οι Ρομά στην πατρίδα μας συνεισφέρουν οικονομικά και πολιτισμικά. Είναι πλούτος και όχι απειλή.

Για τη βελτίωση της ζωής των Ρομά χρειάζεται πολιτική δέσμευση, σχεδιασμός και συγκροτημένη προετοιμασία. Το Υπουργείο Παιδείας και το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού έχουν τον κύριο ρόλο. Είναι μείζονος σημασίας η πρόσβαση στην προσχολική και σχολική εκπαίδευση. Και τούτο μπορεί να διασφαλιστεί μόνο μέσα από τη διαρκή συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της εκπαιδευτικής κοινότητας με τις οικογένειες των παιδιών των Ρομά. Να καταστεί υποχρέωση για τους Ρομά όλα τα παιδιά τους από νωρίς να εντάσσονται στο σχολικό περιβάλλον και να συγκρατούνται και να παραμένουν σε αυτό. Και εδώ χρειάζονται οι ουσιαστικές- όπως ανέφερα παραπάνω- πολιτικές απασχόλησης, ώστε να αποφεύγονται οι μετακινήσεις πληθυσμών που οδηγούν στη διακοπή της σχολικής φοίτησης. Μια πρόταση θα ήταν να συνδεθούν οι προνοιακές παροχές προς τους Ρομά με την υποχρεωτική παρακολούθηση του σχολικού προγράμματος του Υπουργείου Παιδείας. Στόχος της κοινωνίας μας να αποτελέσει παρελθόν η επαιτεία για τα παιδιά των Ρομά, ώστε να βιώσουν την παιδική τους ηλικία, να σφυρηλατήσουν σχέσεις φιλίας με τους συνομηλίκους τους. Έτσι η κοινωνία μας θα καταφέρει ένα μεγάλο χτύπημα στο bullying που δέχονται. Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε όλοι ότι είναι παιδιά μας.

Στην κατεύθυνση αυτή, είναι καταλυτικός ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Να εγγυάται τη διαρκή επικοινωνία και συνεργασία με τις κατά τόπους κοινότητες των Ρομά, να προωθεί συστηματικά προγράμματα εμβολιασμών, δημόσιας υγείας και υγιεινής και άλλες τέτοιες πολιτικές στηρίξης. Η πανδημία του κορονοϊού είναι μια ευκαιρία ώστε να σκεφτούμε όλοι από την αρχή τη διασφάλιση ενός καλύτερου μέλλοντος για τις επόμενες γενιές. Και αυτό αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη.

*Ο Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας και Τομεάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού του Κινήματος Αλλαγής

 

Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο politicalbank.gr είναι προσωπικές και εκφράζουν μόνο τον συγγραφέα.